Latest News :

Khám phá văn hóa Việt với nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn: Nhạc tiền chiến





Thưa chú Ngạn, tại sao chúng ta gọi một dòng nhạc tiêu biểu là “nhạc tiền chiến”?
(Trích thư cô Xuân Thủy, Texas)


NHÀ VĂN NGUYỄN NGỌC NGẠN:


Cháu hỏi về “nhạc tiền chiến” làm chú nhớ mới đây, chú đi show tại Chicago, nữ ca sĩ Lệ Quyên tặng chú cái CD vừa phát hành và bảo:
- Cháu định đặt tên cho CD này là Nhạc Tiền Chiến, nhưng cháu không nắm vững lắm, mà hỏi thăm mấy người, cũng chả có ai giải thích cho cháu rõ ràng thế nào là nhạc tiền chiến nên cháu lấy tên là Dòng Thời Gian cho chắc ăn. Tiện đây cháu xin hỏi chú tại sao lại gọi là nhạc tiền chiến?
Lúc ấy có Nguyễn Hồng Nhung ngồi bên cạnh cũng bảo:
- Sao chú không cắt nghĩa điều này trên băng Thúy Nga? Thật sự thì chú không nhớ đã nói điều này trên Paris By Night chưa, nhưng nhân cháu hỏi, chú cũng muốn nhắc lại vì thế hệ trẻ các cháu có thể nhiều người chưa rõ:
Tiền chiến nghĩa là trước chiến tranh. Chiến tranh đây là cuộc chiến Việt-Pháp khi Pháp trở lại nước ta sau khi Nhật đầu hàng đồng minh. Cuộc chiến này cũng gọi là Toàn Quốc Kháng Chiến từ 1946 đến 1954.
Như vậy, nhạc Tiền Chiến là những bản nhạc được sáng tác trước chiến tranh để đánh dấu giai đoạn sáng tác tiên khởi của tân nhạc Việt Nam.
Bên văn chương, chúng ta cũng hay nhắc đến các nhà văn hoặc các nhà thơ tiền chiến. Cái mốc này rất quan trọng, bởi sau kháng chiến toàn quốc, kết thúc bằng hiệp định Genève chia đôi đất nước 1954, thì cả âm nhạc lẫn văn thơ đều chết hẳn tại Miền Bắc. Đất Bắc chỉ còn tồn tại một loại văn nghệ duy nhất để phục vụ chính trị mà thôi. Cũng may, kho tàng âm nhạc và văn chương còn được nối tiếp ở Miền Nam tự do, cho nên hôm nay mới có biết bao nhiêu tác phẩm để lại. Các nước Âu Châu, như Pháp, cũng dùng nhóm chữ “văn chương tiền chiến,” nhưng là đệ nhị thế chiến (1939- 1945). Còn bên Việt Nam chúng ta thì lấy cái mốc là chiến tranh Pháp Việt (1946-1954).



Trở lại với lĩnh vực âm nhạc: Cháu cũng biết, tân nhạc Việt Nam hình thành khoảng giữa thập niên 1930. Chỉ trong hơn 10 năm, đã có rất nhiều tác phẩm xuất sắc mà đến nay chúng ta vẫn còn yêu mến và gọi chúng là “bất hủ” hoặc “vượt thời gian” của các tác giả tiêu biểu như Đặng Thế Phong, Doãn Mẫn, Thẩm Oánh, Từ Linh Đoàn Chuẩn v.v… Phong trào tân nhạc buổi ban đầu đang bùng phát mạnh thì phải dừng lại vì chiến cuộc. Như vậy, nếu hiểu đúng nghĩa đen, thì nhạc tiền chiến chỉ gồm những ca khúc được viết ra từ khoảng giữa thập niên 1930 cho đến năm 1946. Tuy nhiên, cái tên “nhạc tiền chiến”, khởi sự được đặt theo mốc thời gian như chú vừa nói, dần dà đã trở thành cái tên gọi chung cho một dòng nhạc, một loại nhạc, (đôi khi cũng còn được gọi là nhạc thính phòng) để phân biệt với những loại nhạc khác như quê hương, nhạc trẻ, nhạc kích động v.v… Có những bản nhạc sáng tác trong thời chiến hoặc thậm chí sau thời chiến, người ta vẫn xếp vào loại “nhạc tiền chiến” hoặc “nhạc thính phòng.” Nghĩa là, cái tên gọi này hoàn toàn chỉ để nói lên đặc tính của một loại nhạc chứ không phải vì mốc thời gian sáng tác nữa. Thí dụ: Rất nhiều ca khúc Phạm Duy được viết trong lúc ông đi kháng chiến, chứ không phải trước thời chiến, nhưng chúng ta vẫn đặt nó vào dòng nhạc tiền chiến, như Bên Cầu Biên Giới, Bà Mẹ Giao Linh, Người Về, Ngày Trở Về, Nhớ Người Thương Binh v.v..
Đặc tính của nhạc tiền chiến hay nhạc thính phòng thường được thể hiện qua hai nét:
- Thứ nhất là cách lời ca mang chất thơ, chú trọng về văn chương, dù mơ hồ hay sáo ngữ.
- Thứ hai là cách hát của ca sĩ, nghiêm chỉnh hơn, bám sát nốt nhạc và ít luyến láy, ít chế biến.
So với những loại nhạc khác, nhạc tiền chiến có thể ít thu hút người thưởng ngoạn hơn, nhưng nó luôn luôn có một vị trí trang trọng bởi nó là cột mốc đánh dấu thời kỳ thành hình tân nhạc Việt Nam.
Share this article :

Post a Comment

 
Support : Lang Thang Du Ký | Nhac Flac Online | Kênh Hài
Copyright © 2016. Nhà Văn Nguyễn Ngọc Ngạn - All Rights Reserved
Template Created by Cafeden Team Published by Mas Template
Proudly powered by Blogger